Иван Котев за Ѓурѓовденскиот обичај во струмичко

Среда, 06 Мај 2020

Ѓурѓовден е еден од најголемите и најубавите пролетни празници. Тој е празник на земјоделците и сточарите и го слават не само христијаните, туку и останатото население во Македонија и сите христијани во светот. Тој е неподвижен празник, секогаш се прославува на 6 мај по новиот или на 23 април по стариот календар. Суштина на празнувањето на овој голем празник е будењето на природата, вегетацијата и на животот воопшто.

Македонскиот народ го има прифатено Св. Ѓорги како свој голем заштитник и светец. На иконите е претставен како воин на силен коњ кој со копјето ја убива ламјата – симболот на злото, мразот и студот. За овој голем светец се испеани бројни песни во кои се слави победата на доброто над злото, на светлината над мракот, на топлината над студенилото.

Многу села во струмичко, како што се Дрвош, Сушица, Ново Село, Зубово, Пиперево, Муртино и други, Ѓурѓовден се прославува како селска слава, а оние кои го носат името Ѓорги, Гоце, Гоне или име изведено од ова име слават именден при што ги посетуваат бројни роднини и пријатели.

Во манастирите кои го носат името на Св. Ѓорги се организираат општонародни собори со богата трпеза сѐ со цел овој голем ден да се прослави посвечено, подостоинствено и побогато.

Ден пред Празникот, на 5 мај во повеќе села од Подгоријата и Огражденот се слави Овчарскиот празник, древен, ендемски обичај, при што се коли курбан, најубавото и најздравото машко јагне, се пече на ражен и со бројни обреди и дејствија во кои учествува целата фамилија и пријатели од други места, се прославува идењето на Ѓурѓовден. Некогаш, кога Струмичката котлина обилувала со стока. На Ѓурѓовден, рано, пред да изгрее Сонцето, стоката се носела „на роса“. Се терала покрај реките, изворите, пасиштата богати со бујна трева, обичај кој требало да ја манифестира слеаноста на земјоделците и сточарите со природата, а девојките го ваделе својот чеиз на балконите, го распостелувале за да се види колку и што имаат... Убави обичаи!
Девојки и момчиња во помали или поголеми групи се упатувале кон некоја блиска ливада или двор каде имало родно дрво погодно за правење лулка за лулање. Претежно се лулале девојките. Ергените стоеле потпрени на дрвото каде била врзана лулката и со очи полни со љубов ги следеле движењата на лулката во која се лулала саканата девојка. Тука блеснувале и првите љубовни искри. Лулањето било пропратено со пригодни песни со кои се поттикнувало дружењето, љубовта меѓу младите и овозможувале да се надмине јазот меѓу половите. „Во песните се раскриваат взаемните чувства што предвестуваат среќа и свадба“. Тие биле мигови кога се пеело:
На љуљките диљбер Стана љуљајте, фрљајте, и, и!
Од дол иде лудо младо, љуљајте, фрљајте!
Ф раци носе до две китки гороцвет, гороцвет.
Едната је на момата, љуљајте, фрљајте!
Ја другата на момчето, љуљајте, фрљајте, и, и!
Во овие песни што се одраз на будењето и буењето на природата, се раѓаат најблагородните чувства према убавината воопшто, а кон љубовта и убавината на девојката посебно:
–Ѓурѓе ле Ѓурѓе, убаво, море,
Ѓурѓе ле, Ѓурѓе, убаво!
Та што си толку убаво, море,
та што си толку убаво?
Дал си од Бога паднало, Ѓурѓе,
дал си од Бога паднало?
Ил си од земја никнало, Ѓурѓе,
ил си од земја никнала?
–Ни сам од Бога паднало, Ѓорѓи,
ни сам од Бога паднало!
Ни сам од земља никнало, Ѓорѓи,
ми сам од земља никнало!
И мене мајка родило, Ѓорѓи,
и мене мајка родило!
Со пресно млеко појило, Ѓорѓи,
со пресно млеко појило!
У рујно вино бањало, Ѓорѓи,
у рујно вино бањало!
На Ѓурѓовден ме родило, Ѓорѓи,
на ѓурѓовден ме родило!
Ѓурѓа ми име турила, Ѓорѓи ле,
Ѓурѓа ми име турила!
Затој сам толку убаво, Ѓорѓи ле,
затој сам толку убаво!

На овој празник се манифестирале силата, здравјето, снаодливоста и издржливоста на младите. Се организирале разни спортски, преди сѐ народни игри. Се практикувала „кушија“, трка со коњи, а се организирале трки за деца и возрасни, натфрлање камен, троскок и сл.

За жал, во некои села тоа полека, полека замира. За среќа, пак, сé уште, иако во рудиментирана форма, живее во некои селски средини.

Струмичанецот Иван Котев е познат фолклорист, собирач и запишувач на народното творештво од струмичкиот крај. Иван Котев многумина го нарекуваат современиот Марко Цепенков, но според бројот на собраните народни умотворби, тој го надминал и Цепенков.

Неможе да се пријавите самите

  • Права:

    © Крадењето авторски содржини е забрането со закон. Преземање текстови, изјави или фотографии во авторска сопственост на порталот www.StrumicaNet.com е дозволено делумно, со задолжителен хиперлинк до содржината која се пренесува...

     

.

.

ПОВЕЌЕ ВЕСТИ

Утре од 08:30 до 15:30 часот прекин на електричната енергија во реонот Хамзали

Утре од 08:30 до 15:30 часот прекин на електричната енергија…

Авг 04, 2020 Вести

Од ЕВН Македонија – КЕЦ Струмица информираат дека утре (среда, 5 август), во периодот од од 08:30 до 15:30 часот без електрична енергија ќе бидат кори...

Во Струмица регистриран нов случај со ковид-19, активни се 22-ца

Во Струмица регистриран нов случај со ковид-19, активни се 2…

Авг 04, 2020 Вести

Министерството за здравство информира дека во последните 24 часа се направени 830 тестирања, а регистрирани се 75 нови случаи со ковид-19. По градови...

Грчкитe гранични премини „Дојрани“ и „Ники“ остануваат затворени

Грчкитe гранични премини „Дојрани“ и „Ники“ остануваат затво…

Авг 04, 2020 Вести

Министерството за внатрешни работи ги известува граѓаните дека до граничните служби на граничните премини „Стар Дојран“ и „Меџитлија“ од страна на грч...

Сообраќајка на патот Радовиш – Штип, двајца повредени, меѓу кои и 42-годишен струмиченец

Сообраќајка на патот Радовиш – Штип, двајца повредени, меѓу …

Авг 02, 2020 Вести

Синоќа околу 02:00 часот после полноќ се случила сообраќајка на патот Радовиш - Штип, во која две лица се повредени, штипјанец и струмичанец. „На 02...

Уште еден заразен со ковид-19 во Струмица, во Македонија денеска 166 нови случаи

Уште еден заразен со ковид-19 во Струмица, во Македонија ден…

Авг 02, 2020 ФЛЕШ ВЕСТИ

Во последните 24 часа направени се 1419 тестирања, а регистрирани се 166 нови случаи на ковид-19, информираат од Министерството за здравство. Најмногу...

Јаневски: Овој голем ден е најаргументираниот и најсилниот одговор на прашањето - Кои сме, што сме и која е нашата татковина?

Јаневски: Овој голем ден е најаргументираниот и најсилниот о…

Авг 02, 2020 Вести

По повод 117 години од Илинденското востание и 76 години од Првото заседание на АСНОМ, денеска во Струмица беше одбележан Денот на Републиката - 2 авг...

Денеска е Свети Илија

Денеска е Свети Илија

Авг 02, 2020 Магазин

Македонските православни верници денеска го слават Денот на Свети Илија. Свети Илија или Громовник, проповедал 25 години. Се слави во денот кога се ме...

Синдикатот реагира: Струјата не смее да поскапи

Синдикатот реагира: Струјата не смее да поскапи

Авг 01, 2020 Вести

Најостро реагираме на скандалозната Одлука на Регулаторната комисија за енергетика за поскапување на струјата за високи 7,4% и бараме истата веднаш да...